|
|
 |
|
|
|||
|
|
|
|
     |
|
|
Zembla en de bouwfraudezaak Sjoemelen met miljoenen: Op 9 november 2001 onthult Zembla een grootscheepse fraude in de bouwsector in de uitzending 'Sjoemelen met miljoenen' (klik hier voor de website behorend bij de uitzending). Een bouwkartel van Nederlands grootste bouwbedrijven heeft onder andere Rijkswaterstaat, Rail Infra Beheer en Schiphol de afgelopen jaren voor vele honderden miljoenen guldens opgelicht. Ad Bos, oud-directeur van bouwbedrijf Koop Tjuchem, toont in de uitzending delen van een schaduwboekhouding waaruit dat blijkt. 'Sjoemelen met miljoenen' van 9 november 2001 is hier terug
te kijken, in een Realvideo-versie beschikbaar: Corrupte ambtenaren: Op 15 maart 2002 zendt Zembla het tweede deel van de bouwfraude uit in 'Corrupte ambtenaren' (klik hier voor de website behorend bij de uitzending). Daarin vertelt Ad Bos dat bij Rijkswaterstaat zeker vijftig ambtenaren werken, die zich laten omkopen door bouwbedrijven. In ruil voor gunsten en steekpenningen betaalt Rijkswaterstaat deze bouwbedrijven bij aanbestedingen van infrastructurele werken een veel hogere prijs. 'Corrupte ambtenaren' van 15 maart 2002 is hier terug te
kijken, in drie verschillende versies. Hieronder een overzicht van de ontwikkelingen rondom de
bouwfraude sinds de eerste uitzending van Zembla, met verwijzingen naar
diversebronnen. Voor het laatste nieuws rondom de uitzending: kijk onder
nieuws. Overzicht nieuws bouwfraude sinds 'Sjoemelen
met miljoenen'
26 april: Heijmans kocht concurrenten
af bij Gelredome opdracht 16 april 2002: Schaduwboekhouding als vermist opgegeven De schaduwboekhouding van Koop Tjuchem blijkt in 1998 als gestolen te zijn opgegeven door een medewerker van het bedrijf. De documenten werden destijds uit de woning van de medewerker gestolen. De politie heeft Ad Bos als mogelijke verdachte genoemd. De schaduwboekhouding die hij in het bezit had, was het document dat illegale prijsafspraken tussen bouwbedrijven blootlegde. Delen daarvan werden in Zembla getoond wat de start van de bouwfraudezaak betekende. 21 maart 2002: Bos wil niet meer getuigen Ad Bos staakt zijn medewerking aan het justitie-onderzoek
naar corruptie bij Rijkswaterstaat. Reden hiervoor is dat de oud-directeur
van Koop Tjuchem vreest van getuige verdachte te worden. Justitie wilde
de oud-directeur van Koop Tjuchem geen toezegging doen dat hij zelf niet
vervolgd zal worden. 19 maart 2002: Grootscheepse inval politie en jusitie Politie en justitie gaan over tot invallen in verband met
de bouwfraudezaak bij enkele tientallen bouwbedrijven en drie ambtenaren
van Verkeer en Waterstaat. Het onderzoeksteam hoopt met de invallen bewijzen
te vinden voor valsheid in geschrifte, belastingfraude, overtreding van
de Wet economische mededinging, omkoping en ambtelijke corruptie. De drie
betrokken ambtenaren zijn op non-actief gesteld. 18 maart 2002: Intern rapport V&W toont zwijgcultuur aan Op het ministerie van Verkeer & Waterstaat heerst een
cultuur van 'afdichten, toedekken en weghouden'. Dat blijkt uit een in
de zomer van 2001 opgesteld intern rapport van het ministerie, dat nooit
in de openbaarheid is gekomen. De topambtenaren hebben hun grip op de
medewerkers verloren, zo concluderen de makers van het rapport. 16 maart 2002: OM reageert ontstemd op nieuwe uitlatingen Bos Het Openbaar Ministerie (OM) reageert ontstemd op de uitlatingen van Ad Bos in de Zembla-uitzending van de dag ervoor. Woordvoerder W. de Bruin zegt tegenover het ANP dat de getallen die Bos in de uitzending noemt (minstens vijftig ambtenaren van Rijkswaterstaat zouden omkoopbaar zijn) nooit door hem aan het OM zijn gemeld. Volgens het OM zit Bos met zijn tv-optreden het strafrechtelijk onderzoek naar de bouwfraude in de weg. 5 maart 2002: Verhoren bouwfraude pas na verkiezingen De parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar de bouwfraude meldt pas na de verkiezingen op 15 mei te beginnen met het afnemen van openbare verhoren. De commissie zegt onvoldoende voortgang te hebben geboekt om al voor te verkiezingen hiermee te beginnen. 28 februari 2002: Bouw-CAO zou fraude in de hand werken De CAO voor de bouwsector werkt fraude in de hand. Dat
beweert woordvoerder J. Bos van vakbond FNV Bouw. In de CAO is een regeling
openomen die aanzet tot het maken van afspraken met andere inschrijvers
over een prijsregeling. 6 februari 2002: Enquête onder leiding van Vos (GroenLinks) De parlementaire enquêtecomissie die onderoek doet naar de bouwfraude, Parlementaire Enquêtecommissie Bouwnijverheid gedoopt, komt onder leiding te staan van GroenLinks-Kamerlid Marijke Vos. Eigenlijk was de VVD aan de beurt om een enquête te leiden, maar naast de VVD steunde alleen het CDA VVD-Kamerlid Jan te Veldhuis. 24 januari 2002: Enquête goedgekeurd door Tijdelijke commissie De Tijdelijke commissie bouwfraude publiceert haar bevindingen.
De commissie conlcudeert dat er reële vermoedens zijn van onregelmatigheden
in de bouwsector, en adviseert de Tweede Kamer een parlementaire enquête
in te stellen. Het rapport van de commissie, waarin extra aandacht zal
worden besteed aan de aanleg van de Schipholtunnel, zou vóór
Prinsjesdag (17 september 2002) gereed moeten zijn. 10 december 2002: Bekendmaking namen Ad Bos, oud-directeur van Koop Tjuchem, overhandigt Justitie
de lijst met namen van ambtenaren die volgens hem steekpenningen aan hebben
genomen. Minster Netelenbos van Verkeer en Waterstaat ziet af van juridische
stappen. 6 december 2001: Netelenbos dreigt met kort geding Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat dreigt naar de rechter te stappen als Zembla de namen van de vermeende corrupte ambtenaren niet aan haar wil overhandigen. 4 december 2001: Enquête bouwfraude niet eerder dan eind januari De parlementaire enquête naar de bouwfraude gaat waarschijnlijk eind januari van start. De fractiesecretarissen in de Tweede Kamer hebben dinsdag afgesproken dat deze week eerst een tijdelijke commissie wordt gevormd die de onderzoeksopdracht voor de enquête moet formuleren. Die commissie, onder voorzitterschap van GroenLinks-Kamerlid Vos, zal de Tweede Kamer eind januari formeel een enquêtevoorstel doen. 29 november 2001: Frauderende bouwbedrijven op zwarte lijst Frauderende bouwbedrijven komen op een zwarte lijst te staan waardoor zij uitgesloten worden bij nieuwe aanbestedingen. Ook moeten zij voortaan bewijzen of de rekening die zij voor werkzaamheden presenteren niet te hoog is. Dit zijn twee van de maatregelen die het kabinet vrijdag heeft genomen om fraude in de bouwwereld tegen te gaan. Het kabinet gaat zelf onderzoeken wat de omvang van de fraude is, en op welke wijze aanbestedingspraktijken aangepast moeten worden. 28 november 2001: PvdA wil parlementaire enquête De PvdA wil een parlementaire enquête naar de vermeende
bouwfraude. Dat zegt Kamerlid Van Oven in een debat over de fraude bij
de aanleg van de Schipholtunnel. Ook CDA en GroenLinks zijn voor een enquête,
zodat er sprake is van een Kamermeerderheid. 27 november 2001: Van Gijzel (PvdA) stapt uit Tweede Kamer PvdA-Kamerlid Rob van Gijzel stapt op. Reden is de oneinigheid
over de lijn die de PvdA-fractie moet voeren in de kwestie rond de Schipholtunnel.
Fractievoorzitter Ad Melkert neemt de woordvoering op zich. 26 november 2001: Tweede Kamer ziet af van beroep De Tweede Kamer besluit af te zien van de eis dat het kabinet in beroep moet gaan tegen de schikking in verband met de fraude rond de Schipholtunnel. Minister Korthals van Jusititie legt de Kamermotie naast zich neer. 25 november: Dijkstal keert zich tegen schikking Ook VVD-fractievoorzitter Dijkstal is het niet eens met de schikking die het OM heeft getroffen met de dire bedrijven die de Schipholtunnel bouwden. Hij noemt het 'gevaarlijk' dat een minister ingrijpt in een individuele strafzaak. De Schipholfraude wordt mogelijk onderdeel van het parlementair onderzoek naar de vermeende grootscheepse fraude in de bouw. 24 november: Bewijslast wordt omgekeerd De ministeries van VROM, Verkeer en Waterstaat en Defensie
besluiten de regels voor de aanbesteding van grote projecten te veranderen:
voortaan moeten aannemers in geval van conflict met de opdrachtgevers
bewijzen dat zij niet gefraudeerd hebben. Voorheen lag de bewijslast altijd
bij de opdrachtgever. 23 november: Melkert neemt Van Gijzel woordvoerderschap af PvdA-fractievoorzitter Melkert neemt Tweede Kamerlid Rob
van Gijzel het woordvoerderschap over de bouwfraude-affaire af. Melkert
zal voorlopig zelf het woord voeren over deze kwestie. Melkert zou bang
zijn dat Van Gijzel de affaire veel te hoog zou willen opspelen. 20 november: Netelenbos trekt kort geding in A. Bos zal aan minister Netelenbos een lijst namen geven
van ambtenaren die mogelijk steekpenningen hebben aangenomen. Netelenbos
trekt daarop het kort geding tegen Zembla in. 17 november: Kabinet stelt taskforce in Het Kabinet stelt een taskforce in met daarin de secretarissen-generaal van de betrokken ministeries. Deze taskforce gaat de betrokkenheid van deze departementen bij de fraude onderzoeken. 15 november: NMa blijkt twee jaar geleden al over voldoende bewijs te beschikken De voormalig advocaat van A. Bos zegt dat kartelpolitie
NMa twee jaar geleden al over voldoende bewijs beschikte om een onderzoek
naar de fraude te starten. De informatie van A. Bos maakte daar geen onderdeel
van uit. Volgens Minister Jorritsma is er toen geen actie ondernomen,
omdat deze informatie uit 1998 was. De oude Wet Economische Mededinging
was toen nog van kracht. Volgens deze wet was de NMa niet bevoegd onderzoek
te doen. 14 november: Spoeddebat Tweede Kamer, Zembla weigert namen bekend te maken De Tweede Kamer besluit tijdens een spoeddebat een parlementair onderzoek te beginnen naar de illegale prijsafspraken. Minister Korthals van Justitie stelt een strafrechtelijk onderzoek in naar de praktijken bij Koop Tjuchem. Zembla weigert de namen van de vermeende corrupte ambtenaren aan Minister Netelenbos te geven. Een woordvoerder van de VARA laat weten dat het geen taak is voor de journalistiek de namen aan de werkgever bekend te maken. Netelenbos besluit vervolgens een kort geding aan te spannen tegen Zembla. 13 november: Netelenbos eist namen van Zembla, bouwers kopen vervolging af Bos overhandigt de schaduwboekhouding en andere dossiers
aan het OM. Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat eist dat Zembla
de namen bekend maakt van de corrupte ambtenaren op haar departement.
Ze dreigt met een kort geding als Zembla weigert. E. Brinkman, voorzitter
van het Algemeen Verbond Bouwbedrijf (AVBB) noemt de suggesties in verband
met de fraude ongeloofwaardig. Drie verdachte bedrijven die betrokken waren bij de bouw
van de Schipholtunnel kopen hun vervolging af. Ze moeten ieder 1 miljoen
gulden betalen. Het OM in Haarlem besluit verder dat de bedrijven 20 miljoen
gulden moeten terugbetalen aan de Nederlandse Spoorwegen. De NS dient
50 miljoen gulden terug te betalen aan Verkeer en Waterstaat. De bouwers
moeten daarnaast maatregelen treffen om toekomstige fraude te voorkomen.
De PvdA reageert woedend. Kamerlid Van Gijzel stelt samen met CDA'er Leers
een motie op, waarin het kabinet wordt opgeroepen in beroep te gaan tegen
de schikking. Minister Korthals van Justitie is tevreden met de schikking
en zegt nog geen verband te willen leggen met de beschuldigingen van Bos. 12 november: Koop Tjuchem trekt geding in Koop Tjuchem trekt het kort geding tegen Bos in. Het bedrijf zegt te weten dat Bos de schaduwboekhouding inmiddels bij Justitie heeft ingeleverd. De NS zeggen in overleg te zijn met het OM, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en een aantal aannemers. Een woordvoerder van het OM ontkent dit bericht. Schiphol meldt zeker schadevergoeding te gaan eisen als het OM overgaat tot vervolging. 11 november: Melkert sluit parlementaire enquête niet uit PvdA-leider Melkert zegt in het tv-programma Buitenhof dat hij een parlementaire enquête niet uitsluit. 10 november: Dagvaarding Bos Het Groningse bouwbedrijf Koop Holding daagt haar ex-medewerker
Ad Bos voor de rechter. Door een kort geding wil het bedrijf de schaduwboekhouding
in handen krijgen, om deze aan Justitie te kunnen overhandigen. Koop ontkent
de miljoenenfraude. |
|
