9 november: Uitzending Zembla 'Sjoemelen met miljoenen

Vrijdag 9 november 2001 onthult Zembla een grootscheepse fraude in de bouwsector. Een bouwkartel van Nederlands grootste bouwbedrijven heeft onder andere Rijkswaterstaat, Rail Infra Beheer en Schiphol de afgelopen jaren voor vele honderden miljoenen guldens opgelicht. Ad Bos, oud-directeur van bouwbedrijf Koop Tjuchem, toont in de uitzending delen van een schaduwboekhouding waaruit dat blijkt. Verschillende topambtenaren hebben steekpenningen aangenomen. PvdA-kamerlid Rob van Gijzel spreekt over "de grootste fraude uit de Nederlandse geschiedenis".

Nieuwsoverzicht bouwfraude sinds 9 november 2001

5 maart 2002: Verhoren bouwfraude pas na verkiezingen

De parlementaire enquêtecommissie die onderzoek doet naar de bouwfraude meldt pas na de verkiezingen op 15 mei te beginnen met het afnemen van openbare verhoren. De commissie zegt onvoldoende voortgang te hebben geboekt om al voor te verkiezingen hiermee te beginnen.

28 februari 2002: Bouw-CAO zou fraude in de hand werken

De CAO voor de bouwsector werkt fraude in de hand. Dat beweert woordvoerder J. Bos van vakbond FNV Bouw. In de CAO is een regeling openomen die aanzet tot het maken van afspraken met andere inschrijvers over een prijsregeling.
Artikel Volkskrant

6 februari 2002: Enquête onder leiding van Vos (GroenLinks)

De parlementaire enquêtecomissie die onderoek doet naar de bouwfraude, Parlementaire Enquêtecommissie Bouwnijverheid gedoopt, komt onder leiding te staan van GroenLinks-Kamerlid Marijke Vos. Eigenlijk was de VVD aan de beurt om een enquête te leiden, maar naast de VVD steunde alleen het CDA VVD-Kamerlid Jan te Veldhuis.

24 januari 2002: Enquête goedgekeurd door Tijdelijke commissie

De Tijdelijke commissie bouwfraude publiceert haar bevindingen. De commissie conlcudeert dat er reële vermoedens zijn van onregelmatigheden in de bouwsector, en adviseert de Tweede Kamer een parlementaire enquête in te stellen. Het rapport van de commissie, waarin extra aandacht zal worden besteed aan de aanleg van de Schipholtunnel, zou vóór Prinsjesdag (17 september 2002) gereed moeten zijn.
Rapport Tijdelijke commissie (pdf formaat)

10 december 2001: Bekendmaking namen

Ad Bos, oud-directeur van Koop Tjuchem, overhandigt Justitie de lijst met namen van ambtenaren die volgens hem steekpenningen aan hebben genomen. Minster Netelenbos van Verkeer en Waterstaat ziet af van juridische stappen.
Persbericht V&W

6 december: Netelenbos dreigt met kort geding

Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat dreigt naar de rechter te stappen als Zembla de namen van de vermeende corrupte ambtenaren niet aan haar wil overhandigen.

4 december: Enquête bouwfraude niet eerder dan eind januari

De parlementaire enquête naar de bouwfraude gaat waarschijnlijk eind januari van start. De fractiesecretarissen in de Tweede Kamer hebben dinsdag afgesproken dat deze week eerst een tijdelijke commissie wordt gevormd die de onderzoeksopdracht voor de enquête moet formuleren. Die commissie, onder voorzitterschap van GroenLinks-Kamerlid Vos, zal de Tweede Kamer eind januari formeel een enquêtevoorstel doen.

29 november: Frauderende bouwbedrijven op zwarte lijst

Frauderende bouwbedrijven komen op een zwarte lijst te staan waardoor zij uitgesloten worden bij nieuwe aanbestedingen. Ook moeten zij voortaan bewijzen of de rekening die zij voor werkzaamheden presenteren niet te hoog is. Dit zijn twee van de maatregelen die het kabinet vrijdag heeft genomen om fraude in de bouwwereld tegen te gaan. Het kabinet gaat zelf onderzoeken wat de omvang van de fraude is, en op welke wijze aanbestedingspraktijken aangepast moeten worden.

28 november: PvdA wil parlementaire enquête

De PvdA wil een parlementaire enquête naar de vermeende bouwfraude. Dat zegt Kamerlid Van Oven in een debat over de fraude bij de aanleg van de Schipholtunnel. Ook CDA en GroenLinks zijn voor een enquête, zodat er sprake is van een Kamermeerderheid.
Reportage Nova (realvideo)

27 november: Van Gijzel (PvdA) stapt uit Tweede Kamer

PvdA-Kamerlid Rob van Gijzel stapt op. Reden is de oneinigheid over de lijn die de PvdA-fractie moet voeren in de kwestie rond de Schipholtunnel. Fractievoorzitter Ad Melkert neemt de woordvoering op zich.
Verklaring PvdA en Van Gijzel
Reportage Nova (realvideo)

26 november: Tweede Kamer ziet af van beroep

De Tweede Kamer besluit af te zien van de eis dat het kabinet in beroep moet gaan tegen de schikking in verband met de fraude rond de Schipholtunnel. Minister Korthals van Jusititie legt de Kamermotie naast zich neer.

25 november: Dijkstal keert zich tegen schikking

Ook VVD-fractievoorzitter Dijkstal is het niet eens met de schikking die het OM heeft getroffen met de dire bedrijven die de Schipholtunnel bouwden. Hij noemt het 'gevaarlijk' dat een minister ingrijpt in een individuele strafzaak. De Schipholfraude wordt mogelijk onderdeel van het parlementair onderzoek naar de vermeende grootscheepse fraude in de bouw.

24 november: Bewijslast wordt omgekeerd

De ministeries van VROM, Verkeer en Waterstaat en Defensie besluiten de regels voor de aanbesteding van grote projecten te veranderen: voortaan moeten aannemers in geval van conflict met de opdrachtgevers bewijzen dat zij niet gefraudeerd hebben. Voorheen lag de bewijslast altijd bij de opdrachtgever.
Brief VROM (pdf formaat)

23 november: Melkert neemt Van Gijzel woordvoerderschap af

PvdA-fractievoorzitter Melkert neemt Tweede Kamerlid Rob van Gijzel het woordvoerderschap over de bouwfraude-affaire af. Melkert zal voorlopig zelf het woord voeren over deze kwestie. Melkert zou bang zijn dat Van Gijzel de affaire veel te hoog zou willen opspelen.
Verslag NOS journaal

20 november: Netelenbos trekt kort geding in

A. Bos zal aan minister Netelenbos een lijst namen geven van ambtenaren die mogelijk steekpenningen hebben aangenomen. Netelenbos trekt daarop het kort geding tegen Zembla in.
Persbericht V&W

17 november: Kabinet stelt taskforce in

Het Kabinet stelt een taskforce in met daarin de secretarissen-generaal van de betrokken ministeries. Deze taskforce gaat de betrokkenheid van deze departementen bij de fraude onderzoeken.

15 november: NMa blijkt twee jaar geleden al over voldoende bewijs te beschikken

De voormalig advocaat van A. Bos zegt dat kartelpolitie NMa twee jaar geleden al over voldoende bewijs beschikte om een onderzoek naar de fraude te starten. De informatie van A. Bos maakte daar geen onderdeel van uit. Volgens Minister Jorritsma is er toen geen actie ondernomen, omdat deze informatie uit 1998 was. De oude Wet Economische Mededinging was toen nog van kracht. Volgens deze wet was de NMa niet bevoegd onderzoek te doen.
Uitleg NMa over kartels

14 november: Spoeddebat Tweede Kamer, Zembla weigert namen bekend te maken

De Tweede Kamer besluit tijdens een spoeddebat een parlementair onderzoek te beginnen naar de illegale prijsafspraken. Minister Korthals van Justitie stelt een strafrechtelijk onderzoek in naar de praktijken bij Koop Tjuchem.

Zembla weigert de namen van de vermeende corrupte ambtenaren aan Minister Netelenbos te geven. Een woordvoerder van de VARA laat weten dat het geen taak is voor de journalistiek de namen aan de werkgever bekend te maken. Netelenbos besluit vervolgens een kort geding aan te spannen tegen Zembla.

13 november: Netelenbos eist namen van Zembla, bouwers kopen vervolging af

Bos overhandigt de schaduwboekhouding en andere dossiers aan het OM. Minister Netelenbos van Verkeer en Waterstaat eist dat Zembla de namen bekend maakt van de corrupte ambtenaren op haar departement. Ze dreigt met een kort geding als Zembla weigert. E. Brinkman, voorzitter van het Algemeen Verbond Bouwbedrijf (AVBB) noemt de suggesties in verband met de fraude ongeloofwaardig.
Commentaar AVBB

Drie verdachte bedrijven die betrokken waren bij de bouw van de Schipholtunnel kopen hun vervolging af. Ze moeten ieder 1 miljoen gulden betalen. Het OM in Haarlem besluit verder dat de bedrijven 20 miljoen gulden moeten terugbetalen aan de Nederlandse Spoorwegen. De NS dient 50 miljoen gulden terug te betalen aan Verkeer en Waterstaat. De bouwers moeten daarnaast maatregelen treffen om toekomstige fraude te voorkomen. De PvdA reageert woedend. Kamerlid Van Gijzel stelt samen met CDA'er Leers een motie op, waarin het kabinet wordt opgeroepen in beroep te gaan tegen de schikking. Minister Korthals van Justitie is tevreden met de schikking en zegt nog geen verband te willen leggen met de beschuldigingen van Bos.
Uitleg schikking door OM

12 november: Koop Tjuchem trekt geding in

Koop Tjuchem trekt het kort geding tegen Bos in. Het bedrijf zegt te weten dat Bos de schaduwboekhouding inmiddels bij Justitie heeft ingeleverd.

De NS zeggen in overleg te zijn met het OM, het Ministerie van Verkeer en Waterstaat en een aantal aannemers. Een woordvoerder van het OM ontkent dit bericht. Schiphol meldt zeker schadevergoeding te gaan eisen als het OM overgaat tot vervolging.

11 november: Melkert sluit parlementaire enquête niet uit

PvdA-leider Melkert zegt in het tv-programma Buitenhof dat hij een parlementaire enquête niet uitsluit.

10 november: Dagvaarding Bos

Het Groningse bouwbedrijf Koop Holding daagt haar ex-medewerker Ad Bos voor de rechter. Door een kort geding wil het bedrijf de schaduwboekhouding in handen krijgen, om deze aan Justitie te kunnen overhandigen. Koop ontkent de miljoenenfraude.
Verslag NOS Journaal