Artsen laten zich massaal omkopen

Artsen laten zich op grote schaal door farmaceutische bedrijven omkopen om wetenschappelijk onderzoek te manipuleren. Dit zeggen artsen van drie academische ziekenhuizen in Amsterdam, Utrecht en Rotterdam. Doel van de omkoping is om slechte medicijnen via gemanipuleerd onderzoek als effectieve geneesmiddelen aan de man te brengen. De wetenschappers verklaren in de Zembla-documentaire 'Gouden Pillen' - op donderdag 21 juni te zien bij de VARA/NPS op Nederland 3 - dat patiënten hierdoor vaak de verkeerde medicijnen krijgen voorgeschreven.

Volgens professor Van Gijn van het Academisch Ziekenhuis Utrecht wordt tachtig procent van het wetenschappelijk onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen gemanipuleerd. De neuroloog, tevens hoofdredacteur van het Nederlands Tijdschrift voor Geneeskunde: "De industrie werkt met tweede-rangs-collega's die als stromannen van de industrie onderzoek uitvoeren dat door de industrie wordt gedicteerd en wetenschappelijk beneden de maat is."

Professor Rein Vermeulen, hoofd neurologie van het AMC wijst zijn collega neuroloog Polman van de VU als voorbeeld aan: "In Nederland wordt voor zeventig miljoen gulden Interferon voorgeschreven aan MS-patiënten. Dat is weggegooid geld, want uit onafhankelijk onderzoek blijkt dat dit middel bij MS nauwelijks effect heeft. Mijn collega Polman doet ook onderzoek en schrijft dat Interferon wél succes heeft. Polman heeft nauwe financiële banden met de bedrijven, die Interferon maken."

Volgens Vermeulen mag Polman zich geen onafhankelijke wetenschapper noemen en zou hij zich van een oordeel over Interferon moeten onthouden. Polman erkent tegenover Zembla dat hij geld van de industrie heeft gekregen. "Ik heb vorig jaar achtduizend gulden ontvangen voor lezingen en adviezen. Ik heb daar normaal voor gewerkt. Het heeft geen enkele invloed gehad op mijn oordeel en de inhoud van mijn publicaties." Toch noemt zijn collega Vermeulen hem 'een schande voor het vak'. Polman: "Het is niet prettig om zo beschuldigd te worden. Maar ik laat het voor wat het is."

Volgens neuroloog Van Gool van het AMC laten artsen zich door de industrie overhalen om van nieuwe geneesmiddelen, die nauwelijks werken, te verklaren dat ze wel werken. Van Gool: "Het algemene publiek moet niet zonder meer allerlei dokters vertrouwen die iets zeggen over geneesmiddelen. Men moet zich goed vergewissen: wie zegt wat, waarom en wat zijn de banden met de industrie?"

Het College van Zorgverzekeraars (CVZ), dat de minister adviseert over het vergoeden van medicijnen, kent de problemen. Secretaris Johan van Luin: "Ik denk dat ruim tweederde van alle nieuwe geneesmiddelen niet veel toevoegt aan de bestaande medicijnen. (…) Ons probleem is dat we over onvoldoende onafhankelijke informatie beschikken. We zouden geneesmiddelen moeten blijven volgen als ze op de markt zijn."

Foto: Hein van de Hoek

De neurologen Rien Vermeulen (links) en Pim van Gool voeren een felle
strijd tegen corruptie onder hun medische collega’s.